Góc Bếp Miền Trung

  Nồi Cá Kho Miền Trung – Vị Quê Cứ Nghẹn Ở Cổ Họng Chẳng hiểu sao, mỗi lần đi xa là cái hình ảnh đầu tiên hiện lên trong đầu tôi lại là gian bếp nhỏ, cái bàn ăn có chân bị lệch phải kê thêm cục gạch, và nồi cá kho thơm lừng nằm giữa mâm cơm chiều. Tôi sinh ra ở một làng nhỏ miền Trung. Nắng cháy lưng, gió thổi hanh rát, mùa đông thì lạnh buốt mà mùa hè thì chỉ cần chạy bộ từ cổng vào nhà thôi cũng đủ ướt đẫm áo. Ấy vậy mà, trong ký ức tôi, quê mình lúc nào cũng ngọt ngào – như muỗng nước mắm má pha, như miếng mắm ruốc má kho buổi trưa nắng, như tiếng cười của chị Hai khi ăn trúng trái ớt hiểm trong chén mắm nêm cay xé họng… Nhớ một bữa cơm chiều mưa… Có một chiều mưa tháng Bảy, tôi còn nhớ rõ. Ngoài trời xối xả, sấm rền ầm ầm, đứa con nít như tôi hồi đó vừa sợ vừa khoái chí. Má tôi thì vẫn ngồi bên bếp, cái bếp củi hun khói bay khắp nhà. Bữa đó má kho cá nục, nhưng đặc biệt ở chỗ má cho vô nồi một muỗng đầy mắm ruốc Hương Trung. Cái mùi vừa mặn, vừa nồng, vừa thơm kỳ lạ ấy, t...

  GỎI CÁ TRÍCH & NƯỚC MẮM NHĨ – CẶP BÀI TRÙNG CỦA LÀNG BIỂN Mỗi lần ai hỏi “quê ở đâu?”, tôi hay cười cười: “Ở ngay chỗ biển với mắm gặp nhau đó.” Nói vậy cho vui, chớ thật ra quê tôi là một làng nhỏ ven biển miền Trung, chỗ mà chỉ cần dậy sớm, mở cửa ra là nghe tiếng sóng vỗ bờ từng chập như nhịp thở quen thuộc của đất mẹ. Ở đó, những bữa cơm quê chan đầy mùi nắng gió, mùi cá phơi, mùi rơm cháy nhẹ lẫn trong mùi mắm… mà ngẫm lại, thấy cả tuổi thơ mình nằm gọn trong một cái chén cơm trắng dẻo, miếng cá trích gỏi chấm nước mắm nhĩ và tiếng má nói: “Ăn lẹ, nguội cơm kìa con!” Cái bữa cơm quê, mắm là linh hồn Tôi lớn lên cùng mùi mắm. Không đùa đâu. Ở quê tôi, mắm hiện diện như một phần không thể thiếu trong gian bếp, từ cái lu đất sau hè cho tới hương thơm lừng trong từng nồi cơm chiều. Có những ngày biển động, ghe thuyền nằm bờ, cá hiếm, thịt thì xa xỉ — má chỉ cần đem hũ mắm ruốc ra, xào sả ớt, chan vào tô cơm là lũ con ngồi im phăng phắc. Không cần thịt thà, cũng chẳng cần...

  Hương Cũ Trong Tỉnh Mới – Đặc Sản Bình Thuận Gợi Nhớ Quê Nhà Mỗi lần có ai hỏi tôi, quê mình có gì ngon, tôi hay cười rồi gãi đầu, lục lọi trí nhớ một hồi mới thốt ra được mấy câu: “Ờ… thì biển, thì mắm…”. Nghe vậy ai cũng cười, chắc nghĩ đơn giản vậy thôi sao mà nhớ? Nhưng mà thiệt, thử hỏi một đứa con xa quê mấy chục năm rồi, cứ mỗi lần bưng chén cơm lên, hít được mùi mắm ruốc mắm nêm bay thoảng ra, là cả tuổi thơ tự dưng hiện về như cuộn phim cũ. Nhà tôi ở Bình Thuận. Cái vùng đất nắng gió chẳng hiền lành nhưng cũng nuôi con người ta lớn bằng đủ thứ mặn mòi. Từ biển về, cá tôm đầy khoang. Từ bếp má, những hũ mắm ủ chín cứ thơm lừng quanh năm. Mắm của má làm chẳng có tên hàng hiệu chi, chỉ có mấy cái hũ sành, vài chiếc rổ đậy lá chuối, nhưng mà chao ôi, có lẽ đó là báu vật của cả cái bếp đất. Bữa cơm quê – dọn ra ký ức Hồi còn nhỏ, tôi mê nhất là bữa cơm chiều. Trời chạng vạng, gió biển hắt vô hông nhà mát rượi, má đã ngồi bệt dưới bếp, bưng rổ cá ra rửa, miệng còn kêu tô...