Góc Bếp Miền Trung

  NỒI NƯỚC MẮM QUÊ – CHẤT QUÝ HƠN VÀNG TRONG NHÀ MẸ Có những mùi hương đi suốt cả đời người — không phải là hương hoa, hương nước hoa đắt tiền, mà là hương mắm thơm nồng từ căn bếp quê. Cái mùi ngai ngái, mặn mòi, đôi khi ám cả vào tóc áo, vào từng thớ gỗ bàn ăn… lại là thứ khiến lòng người xa quê rưng rưng mỗi lần nhớ đến. Tôi vẫn nhớ như in, những trưa nắng chang chang, má tôi đứng trước hiên nhà, tay khuấy nồi mắm kho nghi ngút khói. Tiếng cá sôi lụp bụp, mùi mắm dậy lên nồng nàn mà thân thuộc. Má cười, vừa quạt vừa nói: – Mắm kho phải để lửa liu riu nghen con, sôi mạnh quá là khét liền, mất ngon. Tôi ngồi bên, nghịch đũa tre, hít hà hương mắm lan tỏa khắp xóm, nghe trong bụng mình đói cồn cào. 1. Bữa cơm quê – giản dị mà đầy ắp thương yêu Ở quê, bữa cơm không có gì sang trọng. Chỉ là dĩa rau luộc chấm mắm, chén mắm nêm dằm ớt, nồi cá kho tộ, đôi khi thêm chén mắm ruốc xào sả ớt cay nồng… Ấy vậy mà cả nhà ăn ngon lành, vừa ăn vừa chuyện trò rôm rả. Ba tôi lúc nào cũng ng...

  MỖI LẦN MƯA LẠI NHỚ MÙI MẮM KHO TRÊN GÁC BẾP Chiều nay, Sài Gòn đổ cơn mưa rả rích. Tiếng mưa gõ nhịp lên mái tôn nghe như bản nhạc cũ, làm tôi chợt nhớ cái mái nhà gỗ năm nào ở quê. Hồi đó, cứ đến mùa mưa là má lại chất củi lên bếp, nhóm nồi mắm kho bốc khói nghi ngút. Mùi mắm len qua từng kẽ vách, hòa với mùi khói củi, cay nồng mắt mà ấm đến lạ. Cái mùi ấy — vừa nồng, vừa mặn, vừa thương. Nó là mùi của tuổi thơ, của những bữa cơm quây quần bên ánh đèn dầu leo lét, của tiếng cười, tiếng muỗng chạm vô chén nghe lanh canh như hát. 🍲 Cái mùi mắm kho – linh hồn của mùa mưa quê Tôi còn nhớ, má hay nói: “Trời mưa lạnh bụng, kho mắm ăn mới ấm.” Thế là má lại lấy hũ mắm ruốc bà Hai gửi từ Phan Thiết ra, múc từng muỗng, pha chút nước, bỏ thêm sả, ớt, khóm băm nhỏ. Tiếng sôi lục bục trong nồi nghe vui tai như đang kể chuyện. Mùi mắm dậy lên, thơm nồng, bay khắp gian bếp nhỏ. Tôi với thằng em hay ngồi chờ, vừa chờ vừa nuốt nước miếng. Má biết tỏng, nên cười: – “Chưa chín đâu nghen...

  Bánh căn Phan Thiết – bữa sáng ấm khói, gắn ký ức tuổi thơ 1. Mở bài – Hơi sương sáng và mùi khói quê Sáng Phan Thiết thường đến rất sớm. Chừng mới hơn năm giờ, con đường đất trước nhà đã rộn ràng tiếng xe, tiếng chào nhau của mấy cô bán hàng. Mùi khói bếp lẫn trong làn gió biển mang theo vị mằn mặn, nghe một cái là biết mình đang ở quê. Cái mùi đó, ai xa quê lâu ngày nghe lại chắc dễ rưng rưng lắm – mùi của bếp than hồng, của mắm nướng, của buổi sáng bình dị mà ấm áp vô cùng. Tui còn nhớ hồi nhỏ, mỗi sáng thức dậy là nghe tiếng “lách tách” của than cháy ngoài hiên. Má hay nhóm bếp từ sớm, khói lam tỏa nhẹ khắp sân. Trong căn bếp nhỏ đó, có một góc ký ức mà tới chừ nghĩ lại vẫn thấy thương – chỗ má ngồi đổ bánh căn . Mấy cái khuôn đất nhỏ tròn vo xếp đều trên bếp than, nhìn thôi đã thấy ấm lòng. Ngày đó, chưa có chuyện “ăn sáng ngoài hàng” như giờ. Bánh căn với tụi nhỏ quê tui là món quà sáng giản dị nhất, mà cũng ngon nhất trần đời. Cứ sáng ra, thấy khói nghi ngút bên lò đấ...

  Cơm Hến, Bún Bò, Mì Quảng – Hành Trình Khám Phá Miền Trung Qua Mỗi Bữa Ăn Có lẽ với nhiều người, ký ức quê hương đôi khi chỉ gói gọn trong một hương vị. Với tôi, đó là mùi mắm — cái mùi nồng nàn, vừa mặn mòi vừa thân thuộc đến nao lòng. Mắm ruốc, mắm nêm, nước mắm, mắm kho, mắm xào sả ớt… mỗi thứ đều mang một câu chuyện riêng, như những mảnh ghép nhỏ trong ký ức tuổi thơ. Mỗi lần nhắm mắt lại, tôi vẫn nghe văng vẳng tiếng má gọi vọng ra từ gian bếp: “Con ơi, xuống coi nồi mắm kho sôi chưa nghen!” Tiếng má dịu dàng, tiếng dầu sôi xèo xèo, tiếng dao khua trên thớt, và mùi thơm của sả ớt quyện cùng mắm — tất cả như làm sống lại cả một miền ký ức đã xa. 1. Mùi mắm và buổi chiều trên bếp củi Ngày còn nhỏ, nhà tôi nghèo, nhưng bữa cơm nào cũng đầy ắp tiếng cười. Không phải vì có nhiều món ngon, mà vì có má. Má tôi giỏi lắm — chẳng cần cao lương mỹ vị gì, chỉ cần hũ mắm ruốc, ít sả, vài trái ớt, là má có thể xoay ra bữa cơm ấm bụng cho cả nhà. Chiều nào đi học về, tôi cũng thấy ...

  ĂN MỘT LẦN NHỚ MỘT ĐỜI – NHỮNG MÓN ĂN ĐẶC SẢN MIỀN TRUNG ÍT NGƯỜI BIẾT "Cái mùi mắm nêm má kho hôm đó, sao tới giờ vẫn còn vương trong trí nhớ... Hồi đó nghèo mà vui thiệt. Cả nhà ăn cơm chan nước mắm thôi cũng thấy ngon gì đâu." Có bữa tôi nằm mơ thấy mình đang ngồi ăn cơm trong cái chái bếp sau nhà. Bếp lò đỏ lửa, má đang kho mắm ruốc, ba ngồi cắt ớt, mấy đứa nhỏ tranh nhau miếng trứng chiên mắm nêm. Tỉnh dậy, vẫn còn thấy cái mùi mắm vương vất trong không khí. Không biết là mơ hay là lòng mình nhớ quá, hóa ra mùi hương cũng có thể đi theo vào giấc mơ. Một tuổi thơ mặn mà như giọt nước mắm Tôi sinh ra ở một xóm nhỏ miền Trung, chỗ có nắng nhiều hơn mưa, có gió nhiều hơn lời ru. Nhà tôi không khá giả gì, nhưng lúc nào cũng có bữa cơm ấm. Không phải vì sơn hào hải vị – mà bởi vì lúc nào cũng có… mắm. Mắm ở quê tôi nhiều loại lắm: mắm ruốc, mắm nêm, mắm cá cơm, mắm xào sả ớt, mắm kho. Có những hôm trời mưa lâm râm, má chỉ cần dằm trái ớt vô chén nước mắm nguyên chất,...

Tôi lớn lên cùng chén mắm ruốc của mẹ Có những ngày cuối năm, tôi ngồi giữa thành phố chật chội, bỗng nghe mùi gì đó rất quen. Một chút mằn mặn, một chút nồng nồng, lẫn vào đâu đó hương sả, hương ớt cay , như len lỏi qua bao lớp khói bụi mà tìm đến mình. Tôi chợt bật cười. Ừ thì mùi đó là mùi quê – mùi của mắm ruốc mẹ kho, thơm lừng một góc bếp năm nào. 1. Tuổi thơ trong căn bếp nhỏ Hồi đó, nhà tôi nghèo lắm. Căn bếp nhỏ xíu, vách lá, mái tôn cũ xỉn màu, mà sao chứa đựng biết bao yêu thương. Tôi vẫn nhớ rõ mỗi buổi chiều, má lom khom bên cái bếp củi, khói bay cay mắt. Lũ con thì chạy lon ton quanh nhà, đứa cầm cái muỗng, đứa ôm cái chén, chờ được ăn cơm. Trong ký ức tôi, bữa cơm quê hồi đó chẳng có cao lương mỹ vị. Chỉ có chén cơm trắng nóng hổi, thêm chút mắm ruốc mẹ kho, vài con cá khô nướng vùi tro, dĩa rau luộc xanh non hái ngoài vườn. Vậy mà ngon đến nao lòng. Có lần tôi hỏi: “Má ơi, sao má kho mắm hoài, không chán hả má?” Má cười, lau mồ hôi trên trán: “Chán gì con. Mắm...